Featured Post
Mizoram Budget 2026-2027 thusawia thumal leh thuhlawm hman tharte
- Get link
- X
- Other Apps
Mizoram Budget 2026-27 hian thumal thar leh thupui pawimawh tak tak, hriatthiam awlsam lo tak tak a rawn keng tel leh nual mai a. Heng thumalte hi mipui vantlang hriat thiam theih turin a tlangpuiin kan hrilhfiah dawn a ni.
Budget 2026-27 Thumal Thar Pawimawhte
1. Transformed Mizoram Vision 2047
Awmze tlangpui: Kum 2047-ah India-in zalenna a hmuh kum 100-na a thleng dawn a, hemi thleng tura Mizoram sum leh pai dinhmun thlâk danglamna tura ruahmanna pui (Master Plan) a ni.
Entirna: Chhungkaw pakhatin an fate zirna, eizawnna leh an upat huna khawsak phung tur kum 20 daih tura ruahmanna an siam ang hi a ni.
Budget-a a awmzia: Mizoram hi loneihna ringawt ni lo, service leh thiamna thar (innovation) hmanga sum hai chhuak thei tura siam a ni a, India ram sum (GDP) aṭanga 1% tal Mizoram thawh chhuah ni tura bituk a ni.
2. 16th Finance Commission Award
Awmze tlángpui: Central sorkar leh State sorkar-te sum insem dan tur kum 5 (2026-27 aṭanga 2030-31) chhunga hman tur kalphung thar a ni.
Inthlâk danglamnate:
Chhiah hmuh tur a tam deuh: Central chhiah aṭanga Mizoram chanvo chu 0.5% aṭangin 0.564%-ah a pung (Chhungkaw sum aṭanga i chanvo a ai lian zawk i hmu ang a ni).
Ṭanpuina tawp ta te: Ṭanpuina chi hnih a tawp ta—Post-Devolution Revenue Deficit Grant (State rethei deuh te'n an hmuh ṭhin) leh Health Grants (Hriselna kawnga sum bîk).
A nghawng: Chhiah aṭanga sum hmuh a tam deuh laiin, hman dan tur bituk awm lo "free money" hmuh tur a tlem phah thung a ni.
3. Study Team (Committed Liabilities atana din)
Awmze tlangpui: Department hrang hrang (PWD, Power, PHE) te'n eng vanga ba (liabilities) nei reng ngê an nih tih zir chiang a, hetiang a thlen nawn tawh lohna tura ruahmanna siamtu committee an ni.
Entirna: Chhungkuain eng vanga tui bill leh electric bill ba reng ngê an nih tih enfiah a, a hun taka pêk tawh ṭhin tura inkaihhruaina siam ang a ni.
Ruahmanna tharte:
Inventory Management System: Bungrua leh hmanrua vawn dan dik tâwk neih.
Schedule of Rates (SOR): In sakna hmanrua leh thil dang man bituk thlap (dik lo taka chhut rip (overcharge) venna).
4. Systemic Safeguards
Awmze tlangpui: Thil a chhiat hnua siam ṭhat leh aiin, a tir aṭanga a chhiat lohna tura kalphung leh dan khauh zawk siamna a ni.
5. e-Office Project
Awmze tlangpui: Sorkar office-a file leh lehkha pawimawh zawng zawng paper-less (lehkha tel lo) digital-a kalpui vekna a ni.
A hlâwkna: Hnathawh a chak zâwk a, file a bo tawh lo a, khawiah ngê file a tàn tih a hriat theih tawh dawn a ni. Tunah hian Secretariat-ah hman ṭan a ni a, office dangah zauh zel a ni dawn.
6. Labour Welfare (Maternity, Disability leh Marriage Assistance)
Awmze tlangpui: In sakna lama inhlawhfa (construction workers) registered-te tan ṭanpuina tihsan a ni.
A punna:
Nau neih ṭanpuina (Maternity): ₹5,000 → ₹10,000
Piangsual ṭanpuina (Disability): ₹50,000 → ₹1,00,000
Inneih ṭanpuina (Marriage): ₹5,000 → ₹10,000
A thar: Worker-te fate Board exam-a distinction-a tlingte tan ₹20,000 pek a ni bawk dawn.
7. First Formulation (Pension Revision)
Awmze tlangpui: Kum 2016 hmaa pension-te tan, 7th Pay Commission tlawhchhana an pension zât siamrem dan phung a ni. Mi 25,038 zetin he ruahmanna hmang hian pension siamremna an hmu tawh a ni.
8. Interest Subvention
Awmze tlangpui: Loan pûkna punna (interest) sorkarin tlem-a-záwng a rulhsak ṭhin hi a ni. Beneficiary-te'n loan an rulh hnem lohna tura sorkar ṭanpuina a ni.
9. Progress Partners
Awmze tlangpui: Bana Kaih scheme hnuaia ṭanpuina hmutute sawina a ni. Loneitu leh eizawnna thar buatsaihtute (entrepreneurs) an ni tlangpui.
10. Secondary Collection Centres
Awmze tlangpui: District 11-a loneitute'n an thlai thar (entirna'n: sawhthing) sorkar hmunpuia an hralh theihna hmun a ni. Loneitute'n an thlai man tlawm lutuk loa an hralh theihna tura ruahman a ni.
11. SNA SPARSH Platform
Awmze tlangpui: Centrally Sponsored Scheme (CSS) sumte dik tak leh hun taka hman a nih theih tura digital platform a ni. He platform-ah hian Mizoram a luh ve vek tawh avangin Central aṭangin lawmman (incentive) ₹350 crore a hmu phah a ni.
12. Operation Jericho
Awmze tlangpui: Ruihhlo dona beihpui thlâkna hming a ni. He hmalakna atan hian Excise & Narcotics Department hnuaiah ₹40 lakh dah hran a ni.
- Get link
- X
- Other Apps
Comments
Post a Comment
Please comment and not to hurt others' feeling.