CGNAT chungchang zirchiang ang aw

Tun hnaiah gamer ṭhenkhat leh CCTV neitute aṭangin internet an thlunzawm danah zawhna kan dawng nasa a, "internet petu che u khan CGNAT hmanga an pek vang che u a nih dawn chu" kan tih hian kan inhrilhfiah zingin kan inhrilhfiah nasa a. Heti hian tupawhina chhiar mai theihin kan han dahchhuak ang e.

CGNAT tih chu Carrier-Grade Network Address Translation tihna a ni a. I computer/phone leh khawvel hmun dang inthlunzawm dan lo kawhhmuhtu/sawifiahtu chungchang a ni ber mai. CGNAT chu khawlthluaknei thlunzawmna (computer networking) lama thiamthil (technology) chi khat a ni a, internet service petu (Internet Service Provider - ISP)-in Pubic IP Address pakhat hmanga a customer tam tak te hnena internet a pekchhuah dan a ni. CGNAT thiamna hmang hian customer mi Nuaih 40 chuang a pekchhuah theih a ni.

Entirna: Apartment Building

  • Internet connection pangngai: In tinin mahni house number neiin dak in aṭangin kan address-ah thil thawn kan lo dawng nalh thei ang hian internet khawvelah khan kan connection kha rawn hmuh nalh theih a ni.
  • CGNAT internet connection: In lianpui inluah ṭawm chi (apartment)-ah i cheng a, khami chhunga cheng zawng zawngte khan house number pakhat inṭawm (Public IP Address) in nei a. A chhungah khan Manager (ISP)-in daka thil thawn a lo dawng khawm vek a, in apartment number (Private IP Address)-ah a rawn sem chhawng leh ṭhin.


Engtin nge hna a thawh?

NAT kan hman pangngai ṭhin angah chuan i inah internet a lo lut a, i public IP address kha i private IP address a ni nghal a, a zo mai a. CGNAT hman chuan i IP address chu thuah hnih-thumin a lo translate ta ṭhin a, hei hi technical ṭawngkamah chuan NAT 444 an ti.
  1. Thuah 1-na (In Inchhung): In inchhungah chuan i Desktop PC, Laptop, leh Smartphone te khan i router aṭangin IP address pangngai (192.168.1.3 tihte) a lo nei ang.
  2. Thuah 2-na (Internet petute private network): I router khan internet petute (Carrier emaw, ISP emaw) network a han thlunzawm ang a. ISP te khan public IP pe lo chein anmahni private IP (carrier-owned private IP) an lo pe ang che. (I inchhunga LAN IP address chu 192.168.x.x aṭanga a inṭan ang khan he'ng private IP address te hi 100.64.x.x angin i router WAN IP Address-ah khan a lo lang ang).
  3. Thuah 3-na (Public Web): Tichuan ISP lam chuan in ṭhenawma internet hmang vetu mi dangte nen khan a hlawmin in internet trraffic chu public IP address pakhat hmangin khawvel hmun danga thawn darh turin a lo nawr liam dawn a ni.

A ṭangkaina leh ṭhat lohnate

Internet hmangtu tam zawk chuan CGNAT hi an hmang tih an hre lo ang a, an ni tin internet hman dan pawh a khawih danglam em em lo ang. Mahse, technical mi te, internet sumdawnna atana hmang te, gamer te, leh self-hosting lam khawih nasa te erawh chuan an hre khawp ang.

A ṭangkaina te:

  1. Inremchemna: IPv4 address hi khawvel puma kan inhman ṭawm a nih avangin a limit a thleng chho nasa a, chu chu nasa takin a chhâwk a ni.
  2. Man tlawm: CGNAT hman a nih hi chuan ISP khan public IP pakhat lek a lei khan a customer zawng zawng kha a chawm thei dawn a, man tlawm zawkin a customer te khan internet connection an neih theih phah a ni.
  3. Security: I router khan pawn lam a thlunzawm loh avangin pawn lam mi (hacker te) tan i inchhung network (LAN) rawn luhchilh a, rawn tihbuai a har em em a ni.

A ṭhat lohna te:

  1. Port Forwarding theih loh: Public IP i neih miau loh avangin port engmah i va hawng (open) thei lo a. Peer-to-peer (P2P) gaming te, home media server (Plex) hosting te, leh ral aṭanga inchhung CCTV va thlunzawm te a tih theih loh a ni.
  2. "Ṭhenawmte Sualna" Tawrh: In ISP hnuaia mi public IP address hmang ve i ṭhenawmte kha eng website emaw, game server emaw aṭangin lo ban ta se la, khami public IP address hmang zawng zawng kha chu ban ve vek in ni dawn a ni.  Tin, khami public IP address hmang zing aṭang khan tuemaw berin cybercrime te lo nei se la, tu ber nge tih chhuichhuah a harsa em em a ni.
  3. Latency sang: Translation thuah tam tak kaltlang a nih avangin internet tlemin a timuang (latency a tisang) hlek a, games khel urhsun deuh te chuan tlema lo muang hlek pawh hi an haw hle ṭhin.

CGNAT phena awm leh awm loh inhriat dan

CGNAT hmangin internet pek i ni nge ni lo tih hi mahniin a inendik ve mai theih a. Hetiang hian:
  1. In router-ah khan i login ang (192.168.1.1 emaw, 192.168.0.1 emaw a ni tlangpui a). I WAN IP Address i en ang.
  2. WhatIsMyIP website-ah i lut ang a, i public IP i en ang.
I WAN IP Address leh i Public IP Address a inan loh chuan CGNAT hmangin internet connection i la tihna a ni ang. CGNAT i hman chuan i WAN IP address hi 100.64.x.x tiin a inṭan ang a, public IP nena enkawp kher lo pawhin i hrethiam nghal ang.


Tih ṭhat dan tur

  1. ISP-ah dilna: Internet in lakna/petute i bia ang a, a tlangpuiin public IP emaw, static IP emaw an lo pe thei ang che. Mahse, pawisa chawi belh a ngai tlangpui.
  2. IPv6 hmang rawh: IPv6 i hman chuan CGNAT hi a kal kan vek avangin CGNAT vanga buaina hi i tawk lo ang.
  3. Overlay network leh tunnels: Hmanraw ṭhenkhat Tailscale te, Cloudflare Tunnel te emaw, Ngrok te emaw i hman chuan in inchhunga device i hmante kha port forwarding/open kher loin ral aṭangin i va thunun thei.
A computer networking lam hre rei ruai sa lo tan chuan kan sawifiah zo lo mai thei a, engemaw zawh belh a awm chuan comment lamah te hian kan chhang thei reng a nia aw.
From: B-60, Kudam Kawn, New Serchhip, Serchhip, Mizoram 796181, India

Comments